In gemeenschap van goederen of
op huwelijkse voorwaarden?

door Rob Timmers, notaris te Lisse

Coby heeft het dik voor elkaar, denkt het publiek van de tv serie Ja, ik wil een miljonair, op het moment dat Stefan haar 'vraagt'. Enkele weken later komt het tot een scheiding. Voor Coby liggen er geen miljoenen in het verschiet. Zij is op huwelijkse voorwaarden getrouwd. Daarbij zijn de eigendomsverhoudingen voorafgaand aan het huwelijk contractueel vastgelegd.

Motie van wantrouwen?
Nog niet zo lang geleden werd het trouwen op huwelijkse voorwaarden beschouwd als een motie van wantrouwen. Je houdt immers al rekening met een mogelijke scheiding nog voor het ja-woord is uitgesproken. Voor onze ouders was en is het nog steeds vanzelfsprekend om in gemeenschap van goederen te trouwen. Dat is bovendien het meest eenvoudig: je hoeft niets te regelen, want dat doet de wet voor je. Eerlijk wordt alles samen gedeeld. Dat geldt helaas ook voor elkaars schulden, zelfs als je niet weet dat de ander schulden heeft.
Het trouwen in gemeenschap van goederen past prima bij traditionele gezinsverhoudingen, waarbij één van de echtgenoten voor het hoofdinkomen zorgt en de ander voor de opvoeding van de kinderen en het huishouden. Die laatste twee taken worden zo indirect beloond.

Zekerheid en flexibiliteit
De tijden zijn in veel opzichten veranderd. Vaak hebben beide partners een inkomen en bezittingen als een woning of boot, voordat ze in het huwelijk treden. Het trouwen op huwelijkse voorwaarden biedt in zo'n geval zekerheid over deze eigendommen en dat kan een geruststellende gedachte zijn. Maar huwelijkse voorwaarden bieden tegelijkertijd ook flexibiliteit bij alle grote beslissingen die in het huwelijk volgen. Stel een echtpaar besluit samen een huis te kopen. Eén van hen heeft reeds een huis. Bij het afsluiten van de nieuwe hypotheek blijkt het 'oude' huis overwaarde te hebben. Zij kunnen bepalen dat de overwaarde in bezit blijft van de eigenaar en dat de waarde van het nieuwe huis samen wordt gedeeld. Kortom je kunt regelen wat je wilt.

Finaal verrekenbeding
Je kunt ook afspreken dat je aan het einde van het huwelijk met elkaar afrekent (in letterlijke zin, wel te verstaan!), alsof je in gemeenschap van goederen bent getrouwd. Dat heet: finaal verrekenbeding. Het is daarbij wel mogelijk om een paar zaken uit te sluiten. Handig met het oog op bijvoorbeeld erfenissen.
Ik vermoed dat Coby zich, in de roes van liefde en miljoenen, niet heeft verdiept in alle flexibele mogelijkheden van huwelijkse voorwaarden. Zou zij weten welke belastingvoordelen er aan verbonden zijn? Daarover een volgend keer meer.