'Daar heb je haar weer…' Geïrriteerd schiet Coby haar laarzen aan en loopt naar het hek. Sinds haar achterbuurman een vriendin heeft, voelt ze zich portier op haar eigen terrein.

door Rob Timmers, notaris te Lisse

Al jaren gebruikt Axel, de achterbuurman, Coby's oprijlaan om met zijn auto vol mest naar de tuin te gaan die bij zijn woning hoort. Van deze erfdienstbaarheid maakt hij slechts twee tot drie keer per jaar gebruik. Coby laat een hek plaatsen dat met een afstandsbediening open en dicht kan. In goede harmonie opent ze het hek als Axel hier om vraagt.

Als Axel een nieuwe relatie krijgt, komt daar verandering in. De nieuwe achterbuurvrouw stalt haar paard in de achtertuin en maakt frequenter gebruik van de oprijlaan. Een ontwikkeling die bij Coby niet in goede aarde valt. Bijna dagelijks moet ze voor Marijke, haar nieuwe achterbuurvrouw, het hek open- en dichtdoen. Het voorstel om aan te geven wanneer ze van het pad gebruik wil maken, loopt op niets uit. Marijke staat niet open voor discussie. Reden waarom Coby de afstandsbediening weigert af te geven. De zaak escaleert als Coby een weekje weg is. Boos belt Marijke de politie omdat haar de toegang tot de oprijlaan wordt ontzegd. Coby vraagt de notaris om raad.

Geldigheid
De notaris geeft aan dat de geldigheid van de erfdienstbaarheid niet ter discussie staat. Uit onderzoek bij het kadaster blijkt dat de erfdienstbaarheid van de oprijlaan op de juiste manier is gevestigd. Zowel Axel als Marijke hebben het recht om de oprijlaan te gebruiken.

Bij de vestiging van de erfdienstbaarheid zijn geen nadere bepalingen opgenomen. De toevoeging dat de erfdienstbaarheid op de minst bezwarende wijze moet worden uitgevoerd, heeft betrekking op hoe deze wordt uitgeoefend, niet dat je er gebruik van kan maken. De gebruiker mag geen overlast veroorzaken en het gebruik moet wel mogelijk blijven.

Gunst of recht?
Het voorstel van Coby om tijdig aan te geven wanneer Marijke het pad wil gebruiken, is juridisch niet houdbaar. Hoe begrijpelijk haar standpunt ook is, het uitoefenen van een erfdienstbaarheid is een zakelijk recht en geen persoonlijke gunst. Het is dan ook niet mogelijk eisen te stellen aan de tijden waarop je van de erfdienstbaarheid gebruik maakt. Hij vertelt haar ook nog dat tot op zekere hoogte een intensivering van de erfdienstbaarheid moet worden geduld. De meest eenvoudige oplossing is het afgeven van een exemplaar van de afstandsbediening.

Vermenging
Gelukkig heeft de notaris nog een oplossing. Als twee erven waarop een erfdienstbaarheid rust in één hand komen, dan gaat de erfdienstbaarheid door vermenging teniet. Als Axel en Marijke aangeven dat hun woning sinds twee weken te koop staat, twijfelt Coby geen moment. De aankoop van de woning is snel geregeld. Binnen zes maanden heeft Coby de woning weer verkocht. De kopers hebben geen moeite met het vervallen van de erfdienstbaarheid. Coby heeft van de verkoopwinst de oprijlaan bij haar tuin getrokken. Zij geniet nog dagelijks van haar grote, rustige tuin…