Wanneer bij wijze van spreken, de potten en pannen door de huiskamer vliegen, probeer je een heenkomen te zoeken en de zaken waar je dan tegenaan loopt zo goed mogelijk te regelen. Als je wordt geconfronteerd met een echtscheiding, is de vraag wie je erfgenamen zijn, op dat moment vaak het laatste waar je aan denkt. Toch is het belangrijk, in welke situatie je ook terecht komt, je testament te toetsen. Het is namelijk niet zo, dat als je uit elkaar gaat, je ook niets meer met elkaar te maken hebt.

door Rob Timmers, notaris te Lisse

Een goed testament voorziet ook in deze situatie. Eén van de laatste bepalingen is vaak, dat het testament zich zelf herroept, als je ten tijde van overlijden in een echtscheiding bent belandt. Je kan een bepaling in het testament opnemen, dat zo gauw de dagvaarding de deur uitgaat, de partner direct wordt onterfd. Heb je geen testament of is dit niet goed geregeld, dan is het zinvol om stappen te ondernemen.

Onterven
Tijdens een echtscheidingsprocedure blijf je elkaars erfgenaam. Komt een echtgenoot voor de afronding van de echtscheiding te overlijden, dan is de andere echtgenoot erfgenaam, tenzij het testament hierin voorziet. Echtgenoten kunnen elkaar zelfs onder het huidige (oude) erfrecht zonder enige beperking onterven. Omdat een testament een persoonlijke handeling is, kan je dit doen zonder dat de echtgenoot hier iets van afweet. Ook als je samen bij de notaris bent geweest, is dit mogelijk. Met andere woorden; een testament alleen bewijst niets. Vandaar dat na het overlijden altijd een onderzoek wordt ingesteld bij het Centraal Testamenten Register.
Erfgenamen
Het is mogelijk om in het testament een bepaling op te nemen, die voorkomt, dat bij het overlijden van een kind, het erfdeel bij de ex-partner terecht komt. Deze mogelijkheid bestaat, wanneer één van de ouders en een kind bij een verkeersongeluk betrokken raakt. Overlijdt de moeder bijvoorbeeld als eerste, dan zijn haar kinderen, haar erfgenamen. Bezwijkt het kind een week later aan de verwondingen, dan bepaalt de wet, dat het andere kind samen met de vader erfgenaam is. In je testament kun je bepalen, dat bij overlijden van een niet getrouwd of kinderloos kind, de erfenis toevalt aan de eigen familieleden van het kind. In ons voorbeeld zou dus het gehele erfdeel van het overleden kind naar zijn broertje of zusje gaan. De vader zou hier niets van krijgen. Deze bepaling staat in het notariaat bekend als: fidei commis de residuo.

Een testament is niet voor de eeuwigheid gemaakt. Het blijft belangrijk om bij belangrijke gebeurtenissen in het leven, zoals echtscheiding, een nieuwe relatie etc. de gevolgen van een overlijden niet uit het oog te verliezen. Hoewel een APK keuring voor testamenten nog niet bestaat, blijft een periodieke onderhoudsbeurt noodzakelijk.